0

زیورآلات و جواهر هنر و کلکسیون
متریال.قطعات.ابزار پوشاک و اکسسوری
سبک زندگی
سرگرمی و مشغولیات
عروسی مجله نیک زی هندبوک فروش

اندکی درباره ظهور «علم» یا «علامت» این تندیس های سنتی بدانیم

 

 

 

 

 

«علامت» مظهری برای عزاداری محرم‌ها و سینه‌زنی بود و بدون آن نمی‌توانست دسته باشد. سینه زن باید پشت علم سینه می‌زد تا نشان‌دهنده دسته عزاداری باشد.

نیک زی به نقل از ایسنا، با آغاز ماه محرم، «علم» نقش مهمی در هیأت‌های عزاداری ایفا می‌کند و حضور این وسیله در بسیاری از هیأت‌های عزاداری ضروری به نظر می‌آید. گاهی این ضرورت به افراط و تفریط نیز کشیده می‌شود و هر چه تعداد علم‌های نصب شده مقابل یک هیأت بیشتر باشد، نشان دهنده ثروتمندتر بودن آن مراسم عزاداری است. البته هنوز هم معدود هیأت‌های عزاداری پیدا می‌شوند که بدون علم مراسم عزاداری را به جا می‌آورند.

علم‌ها در ابعاد متفاوت ساخته می‌شوند. حتی برخی نذر می‌کنند برای یک هیأت علم سفارش دهند یا بتوانند تا مسیری حمل کننده آن باشند. در باور عامه‌ی مردم عبور از زیر علم متبرک است اما کمتر کسی درباره تاریخچه آن اطلاع دارد و اگر درباره چگونگی ظهور و رواج علم از آنها سوال شود، پاسخ می‌دهند این رسم از قدیم بوده است.

جعفر شهری در کتاب «تاریخ اجتماعی تهران در قرن سیزدهم، زندگی، کسب و کار» درباره ظهور علم یا علامت نوشته است: باید ظهور علامت را از زمان دیلمیان و موسس تعزیه داری را شهدای کربلا دانست. عده‌ای پای نشانه‌ای به راه افتاده و عزاداری می‌کردند که این نشانه نمی‌توانست چیزی به جز بیدقی(پرچم) باشد و پس از مدتی پیکانی از آهن روی سر چوب بیدق که به نشانه عزاداری رنگ آن کاملا سیاه بود، نصب می‌کردند.

از آنجا که بشر قابل ترقی است و هر چیز رشد و کمالی دارد با رونق گرفتن عزاداری، لازم شد سروصورت بهتری به این بیدق‌ها بدهند. به همین دلیل پیکانِ سربیدق‌ها کم کم قد کشید و به صورت سرنیزه درآمد و رنگ‌هایشان متغیر شد. رنگ سیاه که نشانه‌ی عزا بود، رنگ سرخ را که شهادت و غرق به خون شدن شهدا را می‌رساند. رنگ سبز که مورد علاقه پیغمبر(ص) بود و نواده‌اش هم آن را دوست داشت، مورد استفاده قرار گرفت.

روایت‌هایی هم برای استفاده از رنگ‌ها ساخته شد که امام حسن(ع) لباس سبز می‌پوشیده، امام حسین(ع) رنگ سرخ به تن می‌کرده است. رنگ سفید نیز به عنوان اینکه هیچکدام از امامان اندیشه جنگ با معاویه و یزید نداشتند و پرچمشان باید رنگ سفید باشد، مطرح بود.

پس از آن لازم شد، پیکان‌ها را روی کلاه‌خودها بزنند و لازم دیدند که دو پر بلند را در دو طرف کلاه خود وصل کنند. سپس برای آنکه سر و شکل بهتری پیدا کند آن را به وسیله شال‌هایی پوشانده و زیورهایی به آن بسته شد و نام آن را «طوق» گذاشتند.

درباره مساله حمل علم نیز اگر حامل می‌خواست آن را مستقیم حرکت دهد، نمی‌توانست جلوی خودش را ببیند و اگر می‌خواست جلوی خود را ببیند باید آن را به سمتی بخواباند که صورت زشتی پیدا می‌کرد به همین دلیل بهتر دیده شد که شال‌هایش را به شانه‌های علامت آویزان کنند، به همین دلیل احساس شد بهتر است آن را از ورق پولاد قابل انعطاف تهیه کرده و شکل بدهند. از این به بعد طوق که سابقه بیشتری داشت به جای خود ماند و اسم علامت و ساخت آن با سه تیغه که یکی در وسط و بلندتر و دو تیغه دیگر کوتاه‌تر در اطرافش بود به تصویب رسید.

بعد از طوق و پیکان، پنجه‌ای در شباهت به دست بریده ابوالفضل العباس نیز به روی علم اضافه شد. همچنین زمانی دو فانوس مانند از مکعبی به نشانه‌ی شام غریبان از آهن ساخته و دو کبوتر فلزی به نشانه اینکه از کربلا خبر کشته شدن اولاد پیغمبر را به مدینه می‌برد، اضافه شد، همچنین چند پر بلند به نشانه دلاوری سپاهیان اسلام زینت بخش علم شد و کم‌کم از تیغه‌ها یک زنگوله به شباهت زنگ کاروان حسین(ع) آویزان شد.

 

 

اندکی درباره ظهور �علم� یا �علامت� این تندیس های سنتی بدانیم - نیک زی

نمونه‌ای از تصویر علم گردانی در کتاب «تاریخ اجتماعی تهران در قرن سیزدهم، زندگی، کسب و کار»

علامت‌های سر تیغه همچنان در عزاها به کار می‌رفت تا در زمان پهلوی اول برای جلب نظر مذهبیون که عمده مردم مملکت را تشکیل می‌دادند، به قورخانه دستور داده شد یک علامت نوظهور اعلا درست کنند. بعد از روی هم ریختن فکرهایی در اسلحه سازی، علامتی ساخته شد و این امر موجب شد مردم به رضا خان توجه نشان دهند.

به این ترتیب علامت پنج تیغه‌ای ساخته شد که هم تیغه‌هایش بلندتر از تیغه‌های علامت‌های سابق بود و علاوه بر بلندی و پهنی چم و خم زیادتر و انعطاف بیشتری داشت. تمام آن نیز با تیزاب کاری و آب طلاکاری ساخته شد. به علاوه فانوس‌ها و کبوترهای بیشتری به آن اضافه شد و آهن‌های دو سر صلیب واری به صورت اژدهای با دهن باز و زنگوله‌هایی که از زیرش آویزان شده بود، به کاربرده شد.

این همان علامتی بود که با راه افتادن دسته قزاقخانه پیشاپیش علامت‌های سه تیغه سابق حرکت می‌کرد. گفته می‌شود رضاخان بعد از رسیدن به حکومت و استقرار قدرت، اولین کاری که انجام داد قدقن کردن سینه زنی، دسته و روضه خوانی بود.

در زمان محمدرضا شاه نیز هر سال به تیغه‌های علم اضافه شد تا به ۳۳ تیغه رسید و از حمل فردی و دو سه نفره گذشت و لازم بود که این علامت‌ها در کامیون حمل شود. آن زمان علم‌هایی از جمله (علم شاه غلام)، (علم قدم)، (علم حسین رمضان کچل)، (علم علی یخی) و (علم هفت کچلان) از جمله معروف‌های آن زمان بودند.

بهترین علم، علمی بود که از روی علم قزاقخانه ساخته شود تا تیغه‌هایش بلند و پهن‌تر و زینت آن بیشتر باشد. اما این هنر نیز به مرور زمان به افول رفت. با آنکه همه آهنگرها و چلنگرها علامت ساز شده بودند و مساجد و تکایا و حتی قهوه‌خانه را از هنر خود اشباع کردند اما این هنر نیز مانند هنرها و کارهای دیگر از نظر کیفی به ابتذال کشیده شد. فقط حلبی، آهن پاره‌های آب ورشو داده شده که زرق و برق پیدا کرده که از عرض و طول پیش رفته و تیغه‌هایشان به سی و چند تیغه و پهنه آنها به ۱۰، ۱۲ متر رسید.

 

 

گــــرد آوری : نیکـــــ زی

https://play.google.com/store/apps/details?id=com.raadcom.neekzee

http://cafebazaar.ir/app/?id=com.raadcom.neekzee&ref=share

https://new.sibapp.com/applications/neekzee

neekzee.com

منبع : ایسنا

 

 

 

 

 

 

اندکی درباره ظهور «علم» یا «علامت» این تندیس های سنتی بدانیم
یکشنبه 25 شهریور 1397 - 12:40:53 169 آخرین بازدید : پنجشنبه 27 تیر 1398 - 15:14:14 0
*
*

عضویت در خبرنامه

از آخرین اخبار ، تخفیف ها ، محصولات و پیشنهاد های ویژه ما با خبر شوید

نمایش ((ترنج)) با زنده باد تئاتر مرضیه برومند در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان افتتاح شد

نیک زی | نمایش لباس و قیچک بلوچی در موزه پاریس

«آلفرد نوبل» بزودی جلوی دوربین می‌رود

«نم نم باران کجاست» با آهنگ سازی فضل‌الله توکل منتشر شد

نیک زی | رونمایی از تازه‌ترین کتاب کیوان ساکت

خالق پوستر محبوب «ارنستو چه‌گوارا» کیست و راز محبوبیت آن با گذشت 50 سال چیست ؟

ویدئویی که ترامپ را خشمگین کرد و جنجال های دیگر در شب بزرگ دنیای موسیقی «گرمی» 2018

رضا کیانیان درباره انتخاب فیلم «نفس» برای معرفی به اسکار چه گفت ؟

نیک زی | در باب آداب حضور در سالن تئاتر

پایان فصل چهارم «خندوانه» دیشب با نگار جواهریان

فیلم «فصل نرگس» با سرمایه گزاری آقای ((ژن خوب)) به نمایش درمی آید!

NAS خواننده معروف آمریکایی و کانیه وِست «گل یخ» کوروش یغمایی را اجرا می کنند

نیک زی | رونمایی از تندیس مرمت‌شده استاد سمندریان

اثر جدیدی از «سالوادور دالی» کشف شد

نیک زی | تریوی غیرایرانی «اپن سورس» «آمیرا» را منتشر کرد

«اتوبوس شب»، «پنجاه قدم آخر»، «کفشهایم کو؟» و «پرانتز باز» به موزه سینما پیوستند

کتاب «خوش‌شانس‌ها» بوکوفسکی بروی پیشخوان کتابفروشی ها

نیک زی | اولین دوره مسابقه آهنگسازی «سیمف»

بازی ((نهنگ آبی)) چیست و با خطر این بازی چه باید کرد؟

«پل واکر» جانشین «گنگم استایل» شد

موسیقی ایرانی و آذربایجان با برداشتی جدید در باکو اجرا می شوند

نیک زی | "پپرونی برای دیکتاتور " به پالیز می‌رود

پیام تبریک حسن فتحی کارگردان سریال «شهرزاد» به مناسبت روز خبرنگار

نیک زی | اعلام نامزدهای نهایی «بوکر»

بلیت 200 هزار تومانی «می‌سی‌سی‌پی...» حاشیه‌ساز شد

«پلنگ سیاه» به باشگاه میلیاردی ها وارد شد

نیک زی | ((ماهی روی درخت)) رمانی برای نوجوانان

دارنده لقب AFIAP آرتیست فیاپ : عکاسی پدیده ای علمی، صنعتی گسترده و هنری ماندگار

نیک زی | «اسپایدرمن» به هشت سال زندان محکوم شد

گاردین به لغو نوبل ادبیات 2018 واکنشی تند نشان داد

افسانه‌های روسی روی پیشخوان کتابفروشی ها آمد

نیک زی | «اوباما» چهارمین کتاب خود را می ‏نویسد

شماره نودویکم ماهنامه داستان همشهری ویژه ((رشت)) در 230 صفحه منتشر شد

هنرمندی که آلبوم ترانه‌هایش، 10 سال پس از مرگش منتشر شد!

فرهنگ اصطلاحات عامیانه‌ ی نویسنده «پرتقال کوکی» کشف شد

مجسمه «کودک» همزمان با روز جهانی کودک به سرقت رفت

غبطه ایزابل آلنده به خالق «هری پاتر»

نیک زی | استفاده ار پنجره به جای دیوار

نیک زی | فیلم‌اولی‌ها از یکدیگر حمایت می‌کنند

«چستر بنینگتون» خواننده گروه موسیقی «لینکین پارک» در سن 41 سالگی درگذشت

نیک زی | اثری جدید از نویسنده «پرتقال کوکی» کشف شد

نیک زی | شیوه ی جالب نورپردازی

نیک زی | کتاب ((هری پاتری)) جدید در نمایشگاه کتابخانه بریتانیا

نمایش «اسرافیل» آیدا پناهنده در بخش رسمی BFI

لیلی گلستان از حکایت 20 سال انجمن صنفی گالری‌دارها و خبرهای جدید می گوید

نیک زی | نقاشی آبرنگ منظره زیبا 2

نیک زی | سازنده «مکس دیوانه» : تصمیم ترامپ دیوانگی است

نمایشگاه 36 سال تاریخ تولید فیلم‌های سینمایی ایران را از دست ندهید

نیک زی | فروش اثر 16 هزار پوندی نقاش ایرانی در حراج فیلیپس

پروژه «سیمرغ» حمید متبسم و همایون شجریان در پاریس روی صحنه می رود