0

زیورآلات و جواهر هنر و کلکسیون
متریال.قطعات.ابزار پوشاک و اکسسوری
سبک زندگی
سرگرمی و مشغولیات
عروسی مجله نیک زی هندبوک فروش

اندکی درباره ظهور «علم» یا «علامت» این تندیس های سنتی بدانیم

 

 

 

 

 

«علامت» مظهری برای عزاداری محرم‌ها و سینه‌زنی بود و بدون آن نمی‌توانست دسته باشد. سینه زن باید پشت علم سینه می‌زد تا نشان‌دهنده دسته عزاداری باشد.

نیک زی به نقل از ایسنا، با آغاز ماه محرم، «علم» نقش مهمی در هیأت‌های عزاداری ایفا می‌کند و حضور این وسیله در بسیاری از هیأت‌های عزاداری ضروری به نظر می‌آید. گاهی این ضرورت به افراط و تفریط نیز کشیده می‌شود و هر چه تعداد علم‌های نصب شده مقابل یک هیأت بیشتر باشد، نشان دهنده ثروتمندتر بودن آن مراسم عزاداری است. البته هنوز هم معدود هیأت‌های عزاداری پیدا می‌شوند که بدون علم مراسم عزاداری را به جا می‌آورند.

علم‌ها در ابعاد متفاوت ساخته می‌شوند. حتی برخی نذر می‌کنند برای یک هیأت علم سفارش دهند یا بتوانند تا مسیری حمل کننده آن باشند. در باور عامه‌ی مردم عبور از زیر علم متبرک است اما کمتر کسی درباره تاریخچه آن اطلاع دارد و اگر درباره چگونگی ظهور و رواج علم از آنها سوال شود، پاسخ می‌دهند این رسم از قدیم بوده است.

جعفر شهری در کتاب «تاریخ اجتماعی تهران در قرن سیزدهم، زندگی، کسب و کار» درباره ظهور علم یا علامت نوشته است: باید ظهور علامت را از زمان دیلمیان و موسس تعزیه داری را شهدای کربلا دانست. عده‌ای پای نشانه‌ای به راه افتاده و عزاداری می‌کردند که این نشانه نمی‌توانست چیزی به جز بیدقی(پرچم) باشد و پس از مدتی پیکانی از آهن روی سر چوب بیدق که به نشانه عزاداری رنگ آن کاملا سیاه بود، نصب می‌کردند.

از آنجا که بشر قابل ترقی است و هر چیز رشد و کمالی دارد با رونق گرفتن عزاداری، لازم شد سروصورت بهتری به این بیدق‌ها بدهند. به همین دلیل پیکانِ سربیدق‌ها کم کم قد کشید و به صورت سرنیزه درآمد و رنگ‌هایشان متغیر شد. رنگ سیاه که نشانه‌ی عزا بود، رنگ سرخ را که شهادت و غرق به خون شدن شهدا را می‌رساند. رنگ سبز که مورد علاقه پیغمبر(ص) بود و نواده‌اش هم آن را دوست داشت، مورد استفاده قرار گرفت.

روایت‌هایی هم برای استفاده از رنگ‌ها ساخته شد که امام حسن(ع) لباس سبز می‌پوشیده، امام حسین(ع) رنگ سرخ به تن می‌کرده است. رنگ سفید نیز به عنوان اینکه هیچکدام از امامان اندیشه جنگ با معاویه و یزید نداشتند و پرچمشان باید رنگ سفید باشد، مطرح بود.

پس از آن لازم شد، پیکان‌ها را روی کلاه‌خودها بزنند و لازم دیدند که دو پر بلند را در دو طرف کلاه خود وصل کنند. سپس برای آنکه سر و شکل بهتری پیدا کند آن را به وسیله شال‌هایی پوشانده و زیورهایی به آن بسته شد و نام آن را «طوق» گذاشتند.

درباره مساله حمل علم نیز اگر حامل می‌خواست آن را مستقیم حرکت دهد، نمی‌توانست جلوی خودش را ببیند و اگر می‌خواست جلوی خود را ببیند باید آن را به سمتی بخواباند که صورت زشتی پیدا می‌کرد به همین دلیل بهتر دیده شد که شال‌هایش را به شانه‌های علامت آویزان کنند، به همین دلیل احساس شد بهتر است آن را از ورق پولاد قابل انعطاف تهیه کرده و شکل بدهند. از این به بعد طوق که سابقه بیشتری داشت به جای خود ماند و اسم علامت و ساخت آن با سه تیغه که یکی در وسط و بلندتر و دو تیغه دیگر کوتاه‌تر در اطرافش بود به تصویب رسید.

بعد از طوق و پیکان، پنجه‌ای در شباهت به دست بریده ابوالفضل العباس نیز به روی علم اضافه شد. همچنین زمانی دو فانوس مانند از مکعبی به نشانه‌ی شام غریبان از آهن ساخته و دو کبوتر فلزی به نشانه اینکه از کربلا خبر کشته شدن اولاد پیغمبر را به مدینه می‌برد، اضافه شد، همچنین چند پر بلند به نشانه دلاوری سپاهیان اسلام زینت بخش علم شد و کم‌کم از تیغه‌ها یک زنگوله به شباهت زنگ کاروان حسین(ع) آویزان شد.

 

 

اندکی درباره ظهور �علم� یا �علامت� این تندیس های سنتی بدانیم - نیک زی

نمونه‌ای از تصویر علم گردانی در کتاب «تاریخ اجتماعی تهران در قرن سیزدهم، زندگی، کسب و کار»

علامت‌های سر تیغه همچنان در عزاها به کار می‌رفت تا در زمان پهلوی اول برای جلب نظر مذهبیون که عمده مردم مملکت را تشکیل می‌دادند، به قورخانه دستور داده شد یک علامت نوظهور اعلا درست کنند. بعد از روی هم ریختن فکرهایی در اسلحه سازی، علامتی ساخته شد و این امر موجب شد مردم به رضا خان توجه نشان دهند.

به این ترتیب علامت پنج تیغه‌ای ساخته شد که هم تیغه‌هایش بلندتر از تیغه‌های علامت‌های سابق بود و علاوه بر بلندی و پهنی چم و خم زیادتر و انعطاف بیشتری داشت. تمام آن نیز با تیزاب کاری و آب طلاکاری ساخته شد. به علاوه فانوس‌ها و کبوترهای بیشتری به آن اضافه شد و آهن‌های دو سر صلیب واری به صورت اژدهای با دهن باز و زنگوله‌هایی که از زیرش آویزان شده بود، به کاربرده شد.

این همان علامتی بود که با راه افتادن دسته قزاقخانه پیشاپیش علامت‌های سه تیغه سابق حرکت می‌کرد. گفته می‌شود رضاخان بعد از رسیدن به حکومت و استقرار قدرت، اولین کاری که انجام داد قدقن کردن سینه زنی، دسته و روضه خوانی بود.

در زمان محمدرضا شاه نیز هر سال به تیغه‌های علم اضافه شد تا به ۳۳ تیغه رسید و از حمل فردی و دو سه نفره گذشت و لازم بود که این علامت‌ها در کامیون حمل شود. آن زمان علم‌هایی از جمله (علم شاه غلام)، (علم قدم)، (علم حسین رمضان کچل)، (علم علی یخی) و (علم هفت کچلان) از جمله معروف‌های آن زمان بودند.

بهترین علم، علمی بود که از روی علم قزاقخانه ساخته شود تا تیغه‌هایش بلند و پهن‌تر و زینت آن بیشتر باشد. اما این هنر نیز به مرور زمان به افول رفت. با آنکه همه آهنگرها و چلنگرها علامت ساز شده بودند و مساجد و تکایا و حتی قهوه‌خانه را از هنر خود اشباع کردند اما این هنر نیز مانند هنرها و کارهای دیگر از نظر کیفی به ابتذال کشیده شد. فقط حلبی، آهن پاره‌های آب ورشو داده شده که زرق و برق پیدا کرده که از عرض و طول پیش رفته و تیغه‌هایشان به سی و چند تیغه و پهنه آنها به ۱۰، ۱۲ متر رسید.

 

 

گــــرد آوری : نیکـــــ زی

https://play.google.com/store/apps/details?id=com.raadcom.neekzee

http://cafebazaar.ir/app/?id=com.raadcom.neekzee&ref=share

https://new.sibapp.com/applications/neekzee

neekzee.com

منبع : ایسنا

 

 

 

 

 

 

اندکی درباره ظهور «علم» یا «علامت» این تندیس های سنتی بدانیم
یکشنبه 25 شهریور 1397 - 12:40:53 217 آخرین بازدید : جمعه 24 آبان 1398 - 18:05:05 0
*
*

عضویت در خبرنامه

از آخرین اخبار ، تخفیف ها ، محصولات و پیشنهاد های ویژه ما با خبر شوید

نیک زی | حضور پیانیست برجسته فرانسوی در ایران

نیک زی | همایون شجریان درباره انتخابات ریاست جمهوری اظهار نظر کرد

نیک زی | گفت‌وگوى سياوش قائدى با آرمين جوان، به بهانه اجراي «دستگاه»

گرمای حراجی در سایه تحریم‌ها از زبان بهنام کامرانی

«نفس» از گلدن‌گلوب جا ماند

هنگامه قاضیانی و تجربه تابستان در سینمای روبه کما

تم عاشقانه فصل سوم شهرزاد در زمستان 96 ادامه می یابد

همایون شجریان و برادران پورناظری در کانادا کنسرت برگزار می کنند

«الیزابت دبیکی» زندگی نامه «ویرجینیا وُلف» را بازی می کند

نیک زی | اثری خلاقانه در پیوند دادن فاصله ی کف و سقف بوسیله طبیعت

شکار غزال حکم زندان را برای «سلمان‌خان» در پی داشت

جایزه افتخاری گلدن گلوب برای «اوپرا وینفری»

شروع آذر درسینماها با پنج فیلم

عکس هایی جدید از مسابقه بزرگ «ادابازی» امشب در خندوانه

قدردانی وزیر بهداشت از «یانگوم»

نیک زی | نمایش «آناکارنینا» در تماشاخانه ایرانشهر

فیلم‌های کوتاه تقوایی و اصلانی در خانه هنرمندان

موضع ملک‌مطیعی درباره پخش نشدن مصاحبه‌هایش از تلویزیون

نیک زی | دکوراسیون کردن با استفاده از وسایل صنعتی بدون بازسازی داخل - نیک زی

دیدار حاشیه‌ساز رئیس‌جمهوری با چهره‌های سرشناس فرهنگ‌وهنر برگزار شد

سیروان خسروی و نیکی کریمی در «آذر»

«فروشنده» در فهرست 50 فیلم برتر گاردین

تمایل خریدار به نگهداری تابلوی نابود شده «بنکسی»

پروژه «کارستان» رخشان بنی‌اعتماد و تهدید به نمایش در بی‌بی‌سی

نیک زی | ترجمه نخستین جلد فرهنگ موسیقی هاروارد منتشر شد

مادر «محسن یگانه» در برنامه «فرمول یک» درباره پدر و خانواده یگانه چه گفت ؟

نیک زی | طراحی دکوراسیون داخلی سبز بسیار زیبا و گیرا

نیک زی | آخرین مهلت ثبت نام و ارسال نخستین جایزه هنری «قلب تهران»

بحران کم آبی از دید هنرمندان در نمایشگاه «آب»

کتاب «تاریخ عکاسی» منتشر شد

نگار جواهریان با انتشار عکس های از استقبال از اکران مردمی ((نگار)) تشکر کرد

نیک زی | طراحی جالب نیمکت از دل سیمان فرش شده کف

گالری‌ها هم همراهی خود را با زلزله‌زدگان غرب ایران اعلام کردند

رکورد میلیاردی سهراب سپهری در نهمین حراج تهران

((جرج کلونی)) ازعدم آمادگی لازم ((هیلاری کلینتون)) برای ارتقای سطح مبارزه انتقاد کرد

نیک زی | مجید درخشانی در انتظار برگزاری کنسرت در شهرستان‌ها

پاسخ محمد رحمانیان به شایعات درباره تئاترش

آزاداه نامداری از برنامه ها و فعالیت های جدیدش می گوید

کتاب «کارگردانی به سبک اسکورسیزی» پشت ویترین کتابفروشی ها

نمایشگاه «درغیاب ابراهیم» در گالری ثالث

آلبوم «دُرنادئون» روانه بازار شد

نیک زی | از حاجی فیروز تا صادق هدایت روی دیوار می‌آیند

نیک زی | «روتوش» ایرانی در راه اسکار 2018

داستان‌های محبوب علی اشرف درویشیان در بازار

نیک زی | «مگنس چیس» به ایران آمد

نیک زی | پاپوش کردی در راه جهانی شدن

نیک زی | نمایش مجسمه‌هایی که از شعر الهام گرفته‌اند

جشن تولد افشین یداللهی بر سر مزار

نیک زی | مروری بر چند خبر جشنواره‌ی جهانی فجر

مجموعه داستانی جدید از بهاءالدین مرشدی منتشر شد